Dat Rotterdam al ver voor 1950 een indrukwekkende skyline had blijkt uit deze kaart, gemaakt door T.G.Meijbaum, Ing. Extraordi in 1773. Deze kaart is een getekende kopie van een kaart die de situatie in Zuid Holland weergeeft van vóór onze eigen zondvloed, de St Elisabethsvloed van 1421.
Meer over deze kaart en de restauratie daarvan is te vinden in het blog over de Atlas der Neederlanden.
Maar wat is toch dat rondje? Elke stad op deze kaart die iets voorstelt (Rotterdam, Dordrecht, St Geertruidenberg) heeft er één. Zou het een waterrad kunnen zijn?
Wat heb ik nou lopen doen, daar in de Artis bibliotheek? Mooie plaatjes fotograferen uit oude boeken. Zoals deze.
Met Wimpie gaat het goed. Hij heet alleen geen Wimpie meer - hem lijkt hetzelfde lot beschoren als de banaan die de ene dag nog Fyvves, de volgende dag: Chiquita heette. Wimpie heeft voortaan Snorretje.
Dat wil zeggen, meestal. Als hij met zijn staart zwaait - en hij heeft een gevoelige, hypersnelle staart, die allerlei nuances in zijn stemmingen aan ons mededeelt - heet hij: Swiep.
Als hij met zijn pootjes onder zijn borst, compact als een scheepje op de bank ligt, heet hij: Burgemeester Dickerdak.
En 's ochtends, als hij even onvindbaar is, roept Tante Katja hem: Egidius .
Het Mooiste Boekomslag 2010. Boekverkopers kiezen welk boekomslag zij het mooiste vinden, en Thijs Hoogeland van Studio Jan de Boer wint met zijn boekomslag voor 'Congo' van David van Reybrouck (uitgeverij De Bezige Bij). Voor de uitgever was er ook een beker (een wisselbeker) die in ontvangst werd genomen door Leonoor Broeder (redacteur non-fictie), namens haar collega Wil Hansen,.
Thihs Hoogeland was bij deze gelegenheid beter in beeld dan in taal. Op de vraag van uitreiker Just Enschedé (directeur stichting Bestverzorgde boeken) of hij nog een dankwoord wilde uitspreken, stamelde hij een ontkenning. 'Zal ik dan maar zeggen dat je blij bent?' vroeg Just goedmoedig. Want die is ook niet voor één gat te vangen. Ja, dat mocht.
Wij vervoegden ons vandaag aan de Ookmeerweg om Tukje te adopteren en kregen te horen dat zij maandag was ingepikt. (Tukje zat al een jaar in het asiel. Heeft de aandacht in dit blog aan haar plotselinge populariteit bijgedragen? Wil de nieuwe eigenaar van Tukje dat dan even laten weten?)
Onze andere favoriet, Bello, was de zaterdag daarvoor al meegenomen door een hebberig persoon, zodat onze shortlist plotseling tot één kat was gereduceerd! Alexa dan maar?
Toen viel ons oog op Wimpie.
Wimpie zat er nog maar net, vertelde de vriendelijke verzorgster. Hij was een half uur geleden van de quarantaine-afdeling naar Verkoop gebracht. Een rustige kater, volgens het dossier bijna zes jaar oud. Zijn eigenaresse is wegens dementie opgenomen en de tuinman (?) had Wimpie naar het asiel gebracht.
Hij heeft nauwelijks de tijd gekregen om aan zijn hokje daar te wennen, want om twaalf uur 's middags droegen wij hem triomfantelijk het huis van Tante Katja in. We hebben hem met kattenbak en eten in de rustige voorkamer gezet. Van daaruit sloop hij de schoenenkast in de gang binnen. Kennelijk vond hij dat te geïsoleerd, want even later kwam hij uit zichzelf naar de zonnige huiskamer, waar wij geduld zaten te beoefenen. Wimpie vestigde zich daar onder de bank. Erbij, maar toch op zichzelf.
Toen ik wegging, zat Wimpie nog bedachtzaam onder de bank. Zijn linker snorharen wit, de rechter snorharen zwart. Het klikken van de camera deed hem niet zoveel.
Dat komt wel goed met Wimpie.
In het asiel lopen de poezen - voor zover zij kunnen opschieten met hun lotgenootjes - vrij rond. Tot mijn verbazing zijn er nogal wat katten bij met overgewicht. En ook deze slanke schoonheid loopt risico een Mollig Miepje te worden. Zij kan zelf het deksel van het voorraadblik halen.
Boer zoekt vrouw, tante zoekt kat - het is druk op de relatiemarkt. Zo'n vrouw valt nog wel te kiezen. Maar een geschikte kat kun je niet zomaar uit het asiel losweken. Eerst moest T.Katja van het asiel een allergietest doen, omdat wij ons bij het eerste bezoek hadden laten ontvallen dat T.Katja ooit allergisch was voor katten.
Een tweede keer gingen we bij een opvangadres kijken naar een kat die als 'oud doch vitaal' was omschreven, maar meer een verpleegtehuisgeval bleek te zijn, dat 23 uur per dag lag te slapen en de eigen vacht niet meer schoon kon houden. Geloof nooit zonder meer wat er over de kat in de profielschets staat.
De derde keer had T.Katja haar nichtjes P & H op pad gestuurd. 'Kiezen jullie maar.' Gewapend met een longlist van kandidaten (uit de internet-database van het asiel) gingen wij naar het asiel aan de Ookmeerweg. Wij keken en keurden katten. Twee kordate asielpoezenoppassers in het asiel belichtten de karakters van de katten op onze lijst. Wij schrapten rigoreus. En passant lieten wij ons ontvallen dat de kat niet voor ons was. Dat speet de kordaatste poezendame zeer, maar dan konden wij geen kat meenemen.
Nu heeft T.Katja een shortlist met drie kandidaten. Elke kat heeft z'n sterke en minder sterke kanten. Ik aarzel tussen Tukje en Bello. Nicht Paulien gaat voor Tukje. Tante K. zal de knoop doorhakken. Eerst nog een nachtje over slapen.
Er waren twee jonge agenten op afgestuurd voor het klusje - nadat buurvrouw-bg had gebeld stond er binnen vijf minuten een politieauto voor de deur. Buurman-3hg stond met ze te praten toen ik de trap afkwam. Hij zag in mij de aflossing van de wacht en verdween naar boven. Terwijl ik mijn verhaal deed doorzocht de vrouwelijke agent de tas met post die wij eerder in de meterkast hadden gelegd.
Daarna bonsde zij doortasten op de deur van 1-hoog. Dat was die dag inderdaad nog niet gebeurd. Niemand deed open. Helaas moest ik verder - druk, druk. Ik wenste de agenten succes.
Die avond lag er nergens meer een tas met post op 1-hoog. Was de deurknop viezer dan daarvoor? Ik klopte aan bij buurvrouw 3-hg en werd uitgenodigd om binnen te komen. 'Iets drinken? Het is maar een slobberwijntje.'
Achter een glas rose vertelden ze dat de politie later nog even was langsgekomen om te vertellen dat ze waren binnen geweest - met toestemming van iemand van justitie. Het was er een enorme troep geweest, overal papieren en overal stapels ongeopende post. Waterschade in de keuken (nog van mijn wasmachine). Een dode buurman 1-hg hadden ze niet aangetroffen.
Gelukkig. Maar waar zou hij zitten. Heeft hij een burnout gekregen? Waar zou hij wonen? Waarom heeft hij zo'n hekel aan zijn leven hier dat hij nu met de noorderzon vertrokken lijkt? De gewoonte om post niet open te maken bleek veel ouder dan de stapel post van oktober die wij voor de voordeur hadden gevonden. Als wij buurman 1-hg weer zien, moesten we dat maar even aan de politie doorgeven had de politie gezegd. En we moesten de woningbouw ook maar op de hoogte stellen van dit politiebezoek.
Wij slobberden rose en overwogen wat beter was: niets zeggen tegen de woningbouw en zo de rustigste buurman 1-hg ter wereld houden, of wel melden, met de mogelijkheid dat een nieuwe huurder een ruziezoekend stel met drie neurotische Jack Russelterriers wordt?
Denk je dat je je katten na twee jaar wel zo'n beetje kent, weten ze je toch weer te verrassen.
Binnen kunnen ze voedzame brokjes, vers water en af en toe een drupje vette koffiemelk krijgen.
Maar wat willen ze? IJskristallen van de tuintafel likken.
Vanwege mijn werk kom ik veel op feestjes. Dat klinkt feestelijker dan het is, maar gisteren was ik in goed en plezant gezelschap. Amsterdam University Press hield een nieuwjaarsreceptie voor medewerkers, vormgevers en auteurs in Felix Meritis.
Dit kiekje (als NL term voor snapshot) nam ik van Ulli Jesserun d'Oliveira, jurist en letterkundige, die filosoof-atheist Herman Philipse iets mededeelt. J d'O. is een echte hoogleraar (emeritus). Dat kun je zien omdat hij meer haar opzij heeft dan bovenop.
Er zit diepte in de foto en is genomen net voor een serveerster (de verticale arm links) in beeld stapte met extra bitterballen, waarvan er al eentje rechts voor op de foto genuttigd wordt.
Een feestjesfoto. Een leuke.
Gisteren aangeklopt bij mijn bovenburen om te overleggen over 1-hoog. De verhouding met de bovenburen is goed & beperkt tot korte doch geanimeerde gesprekjes op de trap. We komen niet bij elkaar over de vloer. Dit keer word ik echter - de eerste keer in achtien jaar - binnengenood. Ik krijg een kop koffie. En nog een!
Buurvrouw-3hg maakte zich ook al ongerust en had bij buurvrouw-BG net deze week geinformeerd of zij misschien iets wist. Buurvrouw BG had in september of daaromtrent van de vermiste buurman gehoord dat hij nu een baan in Arnhem had. Of bij Arnhem. Een eind weg, in elk geval.
Buurman-3hg heeft de vermiste buurman zelfs nog gezien in de eerste week van december, toen hij zijn apartement in- en even later weer uitholde. Hij vertrok op zijn oude wrakke fiets. Zijn post had hij buiten laten liggen. 'Als hij dood binnen lag, hadden we wel dikke blauwe vliegen achter het raam gezien,' herhaalt buurman 3-hg enkele malen tevreden.
Dat klinkt allemaal heel geruststellend. Uiteindelijk besluiten wij dat we zijn post in een doos of tas doen en in de meterkast hangen. En een brief in een envelop onder de deur doorschuiven, dat we dat gedaan hebben om het er wat bewoonder uit te laten zien. Voor als hij over een maand of wat zijn huis weer binnenholt en zich realiseert dat zijn post weg is.
Ik kan mij weer laven aan het idee dat ik de rustigste onderburen heb van heel Amsterdam.
Zucht. Op fotoreportage geweest: nieuwe uitgever bestormt het uitgeeffirmament.
Welke zou je kiezen als hoofdfoto als je kiezen mocht? Ze zijn zo verschillend, dat ik geloof dat je ze niet eens allebei zou moeten gebruiken. Dat gaat elkaar vast bijten.
De linker is natuurlijk veel sterker wat kleur en vorm betreft - lekker veel wit, heldere kleur, het strooisel (of wat het ook is) komt van de omslag van een boek dat deze uitgever heeft uitgegeven, en ik heb de wat ongeinspireerd rood gekleurde sweatshirt gematcht met het fuchsia van de confetti, waardoor het opeens lekker fris oogt.
Maar van de andere moet ik zo lachen. En dat is ook wat waard.
De externe second opinion heeft zijn zegen gegeven en een belangrijk moment is aangebroken: De eerste echte conserverende behandeling voor de Atlas der Neederlanden begint met een grondige droge poets. En ik mag erbij zijn.
De eerste schoonmaak moet droog gebeuren, want technieken waarbij water komt kijken kunnen pas worden ingezet als het papier (zoveel mogelijk) schoon is. Als je een scheur plakt, gebruik je daar water bij. Wanneer er dan nog vuil rond de scheur zit, trekt het met 't water mee in het papier en dan krijg je het er nooit meer uit.
Droogpoetsen dus. Op 17 januari 2011 begint restaurator-in-opleiding Judith Geerts met het eerste blad van de eerste band van de Atlas. Daarvoor heeft zij drie wapens:
Kwast..
.. Spons..
.. Gummetje!
Geen gewoon gummetje natuurlijk. Alleen Magic Rub is goed genoeg.
Beginnen:
Blad 1 van band 1. Eerst wordt los vuil weggeveegd, van binnen naar buiten.
Daarna wordt met stukjes spons het papier schoongeveegd of -gewreven. Niet met een gewone huis-tuin-keukenspons, dit is een roetspons, van gevulcaniseerd rubber. Als het stukje aan alle kanten te vuil is, snij je een nieuw stukje af van de grote spons.
Effectief
Er komt behoorlijk wat af: het vuil wat nu op de spons zit, kwam van het stuk van de pagina tussen de twee groene pijlen.
De pijlen zijn uiteraard op de foto aangebracht, niet op het papier. Maar als je goed kijkt (klik anders op de foto voor een vergroting), kun je zien dat het behandelde stuk een stuk schoner is dan het nog niet behandelde papier.
Tenslotte komt het vlakgom aan de beurt om duidelijke vlekjes weg te halen, of even te kijken of het makkelijk te verwijderen is. Dit is geen cosmetische maar een wetenschappelijk schoonmaak. En je gaat ook geen uren aan 1 pagina besteden als er meer dan 600 kaarten te doen zijn.
Om de potloodaantekeningen van eerdere bibliothecarissen wordt zorgvuldig heengepoetst.
En zo gaat het verder - blad na blad, band na band. En als je geluk hebt, kun je de restaurator bezig zien in het sousterrain van het gebouw van de Bijzondere Collecties van de UvA..
